Znajomość funkcji językowych to od 9 do 12 zadań i około jednej szóstej wyniku. To osobna część arkusza, o której w powtórkach zapomina się najczęściej — bo brzmi jak gramatyka, a nią nie jest.
Najkrócej: funkcje językowe sprawdzają, czy uczeń umie zareagować w konkretnej sytuacji. Nie czy zna regułę, tylko co powie, gdy ktoś go o coś poprosi, zaprosi albo przeprosi.
Czym to się różni od gramatyki
Gramatyka odpowiada na pytanie „jak zbudować zdanie". Funkcje językowe — „co się mówi w takiej sytuacji".
Uczeń może bezbłędnie odmienić czasownik i nie wiedzieć, że na Thanks a lot! odpowiada się You're welcome, a nie Yes. Informator mówi wprost, że ta część sprawdza też podobieństwa i różnice w sposobie realizacji funkcji w języku polskim i obcym — czyli dokładnie te miejsca, w których dosłowne tłumaczenie z polskiego prowadzi na manowce.
Jakie sytuacje się pojawiają
Podstawa programowa wymienia czternaście obszarów reagowania. W praktyce arkusza wracają te same rzeczy:
- Prośba i propozycja — Could you…?, Shall we…?, How about…? i odpowiedzi na nie
- Zaproszenie — przyjęcie i grzeczna odmowa
- Przeprosiny i podziękowanie — i co się na nie odpowiada
- Pytanie o drogę, cenę, godzinę, samopoczucie
- Wyrażenie opinii, zgody i niezgody
- Reakcja na dobrą i złą wiadomość
Haczyk, o którym mało kto wie
Część zadań z funkcji językowych jest odsłuchiwana, nie czytana. Informator podaje, że podstawę części zadań mogą stanowić krótkie, jedno- lub dwuzdaniowe wypowiedzi odtwarzane dwukrotnie z tego samego urządzenia co nagrania do rozumienia ze słuchu.
To znaczy, że uczeń, który traktuje tę część jako „coś do przeczytania w arkuszu", może zostać zaskoczony. Reakcji trzeba się nauczyć na tyle dobrze, żeby rozpoznać je ze słuchu, przy jednym zdaniu i bez kontekstu.
Typy zadań
Informator wymienia zadania zamknięte — wybór wielokrotny i dobieranie — oraz zadania otwarte. Część opiera się na materiale ikonograficznym, czyli obrazku pokazującym sytuację.
W zadaniu otwartym nie wystarczy rozpoznać właściwej reakcji, trzeba ją zapisać poprawnie. Tu wracają błędy ortograficzne, które przy wyborze wielokrotnym nie miałyby znaczenia.
Dlaczego ta część wypada z powtórek
Z trzech powodów, wszystkie zrozumiałe:
Nie ma jej w podręczniku jako osobnego rozdziału. Gramatyka ma swoje strony, słownictwo ma listy, a funkcje językowe są rozsiane po dialogach i wypadają z pola widzenia.
Wygląda na łatwą. „Przecież każdy wie, co się mówi, gdy ktoś podziękuje". Do momentu, gdy w arkuszu pojawiają się cztery podobne odpowiedzi, z których trzy są po angielsku poprawne, ale nie pasują do sytuacji.
Trudno ją wyćwiczyć w pojedynkę. Reakcji uczy się w rozmowie, nie przez wypełnianie luk. Dlatego w małej grupie idzie to szybciej niż nad zeszytem w domu.
Na kursie funkcje językowe ćwiczymy w scenkach, nie testami — uczeń najpierw reaguje na żywo, a dopiero potem sprawdza się na zadaniach z arkusza. Przy jednej szóstej wyniku to się zwraca.
Skąd te informacje
Opis części, liczba zadań, typy zadań i uwaga o wypowiedziach odtwarzanych z nagrania pochodzą z informatora CKE o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego, z części opisującej arkusz egzaminacyjny.
