Wypowiedź pisemna to jedno zadanie: e-mail albo wpis na blogu, 50–120 wyrazów i trzy podpunkty z polecenia, które trzeba rozwinąć. Poniżej są dwa nasze przykłady, e-mail i wpis na blogu, oceniane punkt po punkcie według czterech kryteriów z informatora CKE. Obok słabsza wersja e-maila, żeby było widać, gdzie uciekają punkty, i cztery tematy do ćwiczenia w formacie egzaminu.
W skrócie: e-mail albo wpis na blogu · 50–120 wyrazów (bez podanego początku) · trzy podpunkty do rozwinięcia · cztery kryteria: treść 0–4, spójność 0–2, zakres środków językowych 0–2, poprawność 0–2 · opis dotyczy informatora CKE obowiązującego od roku szkolnego 2024/2025, przed egzaminem sprawdź aktualny na cke.gov.pl.
Jak wygląda to zadanie na egzaminie?
Jedno zadanie, bez wyboru. Polecenie jest po polsku, a w nim trzy podpunkty. Początek wypowiedzi jest już podany, więc pierwsze zdanie masz za darmo. Całość waży około 20% wyniku. Egzaminator ocenia ją w czterech kryteriach, razem 10 punktów:
| Kryterium | Punkty | Co sprawdza egzaminator |
|---|---|---|
| Treść | 0–4 | do ilu podpunktów się odniosłeś i ile z nich rozwinąłeś |
| Spójność i logika | 0–2 | czy tekst działa jako całość, czy jest zbiorem przypadkowych myśli |
| Zakres środków językowych | 0–2 | czy obok najprostszych słów pojawia się kilka precyzyjnych sformułowań |
| Poprawność środków językowych | 0–2 | błędy gramatyczne, leksykalne i ortograficzne oraz to, czy utrudniają zrozumienie |
Źródło: Informator CKE o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 9 i 11–14.
Wyrazy liczy się tak, jak podaje CKE: wyraz to coś oddzielonego spacją, formy skrócone, na przykład don't, to jeden wyraz, a podpis XYZ i podany początek wypowiedzi nie wchodzą do limitu (informator, s. 16 i 51).
Ile punktów za treść? Tabela i kilka zasad
Treść ocenia się tabelą. Najpierw liczy się podpunkty, do których się odniosłeś, potem te, które rozwinąłeś:
| Odniosłeś się do | Rozwinąłeś | Punkty za treść |
|---|---|---|
| 3 podpunktów | 3 | 4 |
| 3 podpunktów | 2 | 3 |
| 3 podpunktów | 1 | 2 |
| 3 podpunktów | 0 | 1 |
| 2 podpunktów | 2 | 2 |
| 2 podpunktów | 1 | 1 |
| 2 podpunktów | 0 | 1 |
| 1 podpunktu | 1 | 1 |
| 1 podpunktu | 0 | 0 |
| 0 podpunktów | 0 | 0 |
Źródło: Informator CKE, s. 11.
Zasady, które w praktyce robią największą różnicę (informator, s. 12):
- Rozwinięcie to dwa odniesienia do podpunktu albo jedno rozbudowane, z jednym aspektem opisanym dokładniej.
- Słowa very, much, many, a lot i stopień wyższy lub najwyższy przymiotnika nie są rozwinięciem, choćby padły pięć razy.
- Dwa równorzędne słowa o jednym aspekcie, na przykład dwa synonimy, dają tylko odniesienie się do podpunktu.
- Podpunkt z dwóch członów, na przykład „zaproś i wyjaśnij”: jeśli choć krótko nawiążesz do obu, uznaje się go za rozwinięty.
- Nie odpowiadaj na podpunkty jak na pytania w ankiecie. Takie pisanie obniża punkty za treść i może obniżyć je za spójność.
Przykład 1: e-mail do kolegi z Anglii
To nasz przykład, nie zadanie z arkusza CKE. Polecenie jest napisane w formacie egzaminu.
Polecenie. Wróciłeś ze szkolnej wycieczki. W e-mailu do kolegi z Anglii:
- napisz, dokąd pojechała Twoja klasa i jak tam dotarliście
- opisz, co podobało Ci się najbardziej
- zaproponuj, co moglibyście zrobić razem, gdy kolega przyjedzie do Polski.
Napisz wypowiedź po angielsku, 50–120 wyrazów (nie licząc podanego początku), i podpisz się jako XYZ.
Przykład szkoły · podany początek i wypowiedź ucznia
To: Tom · Subject: school trip
Hi Tom,
Guess what? Last week my class went on a school trip.
We travelled to Poznań by train, and the journey took about an hour. Our teacher bought the tickets, so we only had to be at the station at eight o'clock. The best part of the trip was the Palm House, because I have never seen so many exotic plants before. I especially liked the giant cactus, which was taller than our teacher! When you visit Poland, we could go to Poznań together. We could walk around the Old Market Square and have lunch in a small café. I'm sure you would love it. Write back soon!
XYZ
Liczba wyrazów po podanym początku: 96, bez podpisu.
Nasza ocena według kryteriów informatora:
| Kryterium | Punkty | Dlaczego |
|---|---|---|
| Treść | 4 z 4 | Trzy podpunkty, każdy rozwinięty: dojazd (pociąg, godzina, czas podróży), atrakcja (Palm House, powód, kaktus), propozycja (Poznań, Stary Rynek, lunch). |
| Spójność | 2 z 2 | Zdania łączą się przez so, because i which, czasy się nie „przeskakują”. |
| Zakres | 2 z 2 | Obok prostych słów są dokładniejsze: journey took about an hour, exotic plants, giant cactus, walk around. |
| Poprawność | 2 z 2 | Bez błędów. |
Razem 10 z 10. Egzaminator CKE może zaznaczyć coś inaczej, więc traktuj te punkty jako ilustrację zasad, nie wyrocznię.
Ten sam e-mail w wersji słabszej: gdzie uciekają punkty
Poniżej odpowiedź na to samo polecenie, napisana prostszym językiem i z błędami, które widzimy na zajęciach najczęściej.
Przykład szkoły · wersja słabsza
We went to Poznań by train. It was good. We were there all day and I was tired in the evening. I liked the zoo because the animals was very nice and big. I saw elephants and they was very funny. When you will come to Poland, we can go to cinema or to shopping centre. Write to me soon.
XYZ
Liczba wyrazów: 60.
| Kryterium | Punkty | Dlaczego |
|---|---|---|
| Treść | 3 z 4 | Odniesienie do trzech podpunktów. Dojazd i zoo są rozwinięte. W trzecim są tylko dwa równorzędne pomysły, cinema i shopping centre, więc to odniesienie, nie rozwinięcie. Tabela: 3 i 2 dają 3 punkty. |
| Spójność | 2 z 2 | Tekst jest prosty, ale logiczny i bez rwania wątku. |
| Zakres | 1 z 2 | Głównie najpospolitsze słowa: good, nice, big, funny. |
| Poprawność | 1 z 2 | Pięć błędów w krótkim tekście, niezakłócających zrozumienia: animals was, they was, when you will come, go to cinema, to shopping centre. |
Razem 7 z 10. Trzy punkty różnicy to jeden za nierozwinięty podpunkt, jeden za ubogie słownictwo i jeden za błędy. Żaden z nich nie wymaga bogatej gramatyki. Wystarczy dopisać do trzeciego podpunktu jedno zdanie z powodem.
Przykład 2: wpis na blogu
Wpis na blogu pisze się do czytelników, więc luźniejszym tonem. Kryteria są te same.
Polecenie. Prowadzisz bloga o swoich zainteresowaniach. W najnowszym wpisie:
- napisz, jak zaczęła się Twoja przygoda z hobby
- opisz, co robisz najczęściej w ramach tego hobby
- zachęć czytelników, żeby spróbowali, i uzasadnij, dlaczego warto.
Napisz wypowiedź po angielsku, 50–120 wyrazów (nie licząc podanego początku), i podpisz się jako XYZ.
Przykład szkoły · podany początek i wypowiedź ucznia
Hello everyone,
Today I want to tell you about my hobby.
It all began two years ago, when my uncle gave me his old bike. At first I rode only to school, but soon I started to explore the forests near my town with my friends. Now we usually ride on Saturday mornings, and we always take sandwiches and a map with us. Last month we found a small lake that nobody in our class knew about! I really think you should try cycling too. It is cheap, it keeps you fit and you can discover beautiful places close to your home. All you need is a bike and a good friend. See you on the road!
XYZ
Liczba wyrazów po podanym początku: 106.
| Kryterium | Punkty | Dlaczego |
|---|---|---|
| Treść | 4 z 4 | Początek hobby (wujek, stary rower, najpierw szkoła, potem lasy), zwyczaje (soboty, kanapki, mapa, jezioro), zachęta z trzema powodami. |
| Spójność | 2 z 2 | Kolejność wydarzeń jest jasna: at first, soon, now, last month. |
| Zakres | 2 z 2 | explore, keeps you fit, discover to więcej niż „fajne” i „ładne”. |
| Poprawność | 2 z 2 | Bez błędów. |
Znów 10 z 10, znów jako ilustracja zasad. Zwróć uwagę, że tekst nie jest trudny. Samo „keeps you fit” to poziom, który zna uczeń po kilku latach nauki.
Cztery tematy do ćwiczenia
Poniżej tematy w formacie egzaminu: polecenie po polsku, trzy podpunkty, podany początek. Każdy napisz po angielsku, w 50–120 wyrazach, bez liczenia początku. Na podpunktach nie oszczędzaj. To w nich leżą cztery z dziesięciu punktów.
Temat 1 · e-mail
W Twojej szkole odbył się Dzień Sportu. W e-mailu do kolegi z Anglii:
- napisz, jakie zawody odbyły się w Twojej szkole
- opisz, w czym wziąłeś udział
- zaproś kolegę na przyszłoroczny Dzień Sportu i wyjaśnij, co będziecie robić.
Hi Sam, Guess what? We had a Sports Day at school last Friday.
Temat 2 · wpis na blogu
Przeczytałeś ostatnio książkę, która Ci się spodobała. W swoim wpisie na blogu:
- napisz, o czym jest ta książka
- opisz bohatera, którego lubisz najbardziej
- powiedz, komu poleciłbyś tę książkę i dlaczego.
Hi readers, Last week I finished a book that I want to tell you about.
Temat 3 · e-mail
Niedawno miałeś urodziny. W e-mailu do koleżanki z Anglii:
- napisz, jak świętowałeś urodziny
- opisz prezent, z którego cieszysz się najbardziej
- zaproponuj spotkanie w wakacje i napisz, co moglibyście wtedy robić.
Hi Emma, Thanks for your birthday message! It was a great day.
Temat 4 · wpis na blogu
Wróciłeś z ciekawego miejsca w Polsce. W swoim wpisie na blogu:
- napisz, gdzie byłeś i z kim
- opisz, co tam zobaczyłeś
- zachęć czytelników do odwiedzenia tego miejsca i podaj dwa powody.
Hello everyone, Last weekend I visited a place I would like to show you.
Jak z nich korzystać
- Odhacz podpunkty ołówkiem, zanim napiszesz pierwsze angielskie słowo. Przy każdym dopisz w głowie dwie informacje: co i dlaczego, albo kiedy, albo z kim.
- Pisz na czas. Nasza propozycja na start to 15 minut. To nie wymóg CKE, tylko sposób, żeby nie pisać bez końca.
- Policz wyrazy według zasad CKE z początku wpisu.
- Oceń tekst w czterech kryteriach i zaznacz błędy jak egzaminator: błąd językowy podkreśl linią prostą, błąd ortograficzny otocz kółkiem, usterkę w spójności podkreśl linią falistą (informator, s. 16).
- Przepisz tekst bez błędów, a potem zapisz, który podpunkt był najsłabszy.
Jeśli nie ma kogo poprosić o sprawdzenie, najtrudniejsze są treść i zakres. Tu przydaje się druga osoba, która zna kryteria, na przykład lektor.
Najczęstsze pytania
Czy mogę nauczyć się tych przykładów na pamięć i użyć ich na egzaminie?
Nie. Według informatora wypowiedź odtworzona z podręcznika lub innego źródła nie jest uznawana za sformułowaną przez zdającego i dostaje 0 punktów w każdym kryterium (s. 14). Ucz się budowy tekstu i sposobu rozwijania podpunktów, nie gotowych zdań.
Czy muszę opisać podpunkty w tej kolejności, w jakiej są w poleceniu?
Nie. Informator zaznacza, że sama zmiana kolejności nie może obniżyć oceny spójności i logiki (s. 13). Ważne, żeby każdy podpunkt był zrealizowany i żeby tekst się trzymał kupy.
Czy błędy w przecinkach obniżają wynik?
Informator mówi, że w wypowiedzi pisemnej nie oznacza się błędów interpunkcyjnych (s. 16). Oznacza się natomiast błędy językowe, ortograficzne i usterki w spójności.
Jak liczy się wyrazy w wypowiedzi?
Wyraz to element oddzielony spacją. Formy skrócone, jak don't, liczą się jako jeden wyraz, podobnie wyrazy łączone dywizem i liczby. Podpisu XYZ i podanego początku nie liczysz (informator, s. 16 i 51).
Źródła
Opis zadania, kryteria oceniania, tabela punktów za treść, zasady liczenia wyrazów i oznaczania błędów: Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025 (CKE), s. 9, 10–16 oraz przykładowe zadanie na s. 51. Ten opis dotyczy tego informatora. Przed egzaminem sprawdź aktualny na cke.gov.pl. Oba przykłady, wersję słabszą i cztery tematy napisała szkoła, nie pochodzą z arkuszy CKE. Punkty przy przykładach to nasza orientacyjna ocena według kryteriów informatora.
